يك منتقد با طرح اين كه «شكرانه» شروع خوبى داشت گفت: اين مجموعه مانند بسيارى از سريال هاى ايرانى به ويژه از نوع مناسبتى - كشش لازم براى مخاطب را در ادامه از دست داد.رحمت امينى در گفت وگو با ايسنا در نقد سريال «شكرانه» كه در ماه مبارك رمضان از شبكه تهران برروى آنتن رفت به دو نكته در نگارش متن كارهاى نمايشى اعم از صحنه اى، فيلم يا سريال اشاره كرد و گفت: يكى «طرح، ماجرا و ايجاد كشش براى مخاطب» به منظور پيگيرى است و ديگرى «محتوا و نكات نويسنده است» كه قصد مطرح كردن آن را در خلال روايت قصه اى جذاب دارند. وى ادامه داد: «شكرانه» كشش دراماتيك لازم براى دنبال كردن ماجرا را ايجاد كرد، ولى در ادامه به مسابقه فوتبالى شباهت يافت كه دو تيم بازى اى توفانى را آغاز كرده، اما پس از مدتى، رقابت، دچار ركود شده اند و حوصله تماشاگر را نيز سر مى برد. اين منتقد با بيان اين كه وقتى نويسنده سريال مجبور مى شود تعداد مشخصى قسمت را در زمان محدودى بنويسد، اين مشكلات به وجود مى آيد، افزود: البته سريال هاى ديگر با همين معضل دست به گريبان هستند. وى گفت: گفت و گوهاى «شكرانه» هنگام ضعيف شدن طرح و ماجرا به كمك آن نمى آيد و نهايتا اين سريال باسطح متوسطى پيش مى رود. امينى در ادامه با بيان اين كه اگر برنامه مهمترى همزمان با پخش «شكرانه» روى آنتن باشد، امكان دارد مخاطب ترجيح دهد آن را به جاى اين سريال ببيند و ادامه داد: با تماشا نكردن يك قسمت از سريال «شكرانه» مخاطب چيز زيادى از دست نمى دهد.اين منتقد درباره شخصيت پردازى سريال «شكرانه» اظهار كرد: در يكى از قسمت هاى ابتدايى سعيد (با بازى حسن جوهرچى) مى گويد: «ما نفهميديم كه چه طورى حامد (با ايفاگرى پوريا پورسرخ) دچار تحول شخصيت شد»، طرح اين پرسش ها در سريال يعنى اين سوال ها در ذهن مخاطب هم به وجود آمده است، اما سرپوش گذاشتن نويسنده روى آن ها، نشان دهنده كاستى فيلمنامه است. اين در حالى است كه در يك اثر نمايشى، مخاطب بايد بتواند با ديدن بخشى از رفتار شخصيت ها، آرام آرام به وجود ديگر شخصيتى آن ها بى ببرد. ولى در «شكرانه» شخصيت ها عمدتا گوش به فرمان اهداف نويسنده هستند و خود به عنوان عامل پيش برنده داستان عمل نمى كنند.وى در زمينه نقد شخصيت ها و تاثير آن ها برداستان اصلى «شكرانه» گفت: زمانى كه دست اندر كاران «شكرانه» به اين نتيجه رسيده اند كه ماجرا حرف بيشترى براى گفتن ندارد، تلاش كرده اند كه حوادث فرعى را وارد كنند، اما اين اتفاقات به جاى آن كه به عنوان بازوى شخصيت و ماجراى محورى عمل كنند، داستان اصلى را تحت الشعاع قرار داده اند . البته اين ضعف در «يك وجب خاك» و «اغما» نيز ديده مى شود. امينى، درباره كارگردانى «شكرانه» اظهار كرد: سعيد سلطانى (كارگردان)، كار بزرگ و پرخطرى كرده است؛ بازيگران تاجيكى كه احتمالا به او معرفى شده اند، خودش نيز از آنان شناختى نداشته است و ريسك كرده كه آن ها را در كنار هنرپيشگان مطرح ايرانى قرار داده است. اما با وجود اين تركيب ناهمگون، توانسته تا حدودى از عهده كار خود برآيد.وى اضافه كرد: مهمترين نتيجه اين خطر كردن آن است كه ما مى توانيم با كشورهاى فارسى زبانى چون تاجيكستان و افغانستان به تدريج برنامه مشترك توليد كنيم و با استمرار اين روند قطعا پس از مدتى بازيگران شاخص اين كشورها را شناسايى كنيم تا زمانى كه در كنار هنرپيشگان ايرانى قرار مى گيرند، كارگردانى آثار نمايشى يك دست تر شود.اين منتقد در ادامه اظهار كرد: بازيگران «شكرانه» بازى قابل قبولى داشته اند. البته ضعف برخى هنرپيشگان تاجيك چون عبدالرزاق (بازيگر نقش مراد) به چشم مى آيد.

عليرضا نداف
۱- ظاهرا اين بار هم وجد مفرط از موفقيت توليدى، سازندگان آن را براى تكرار ناشيانه و غيرخلاقانه و غير اصولى آن اغوا كرد. عوامل سازنده سريال «وفا» با همان سياق مجموعه اى را توليد كردند كه با وجود عقبه كنجكاوى برانگيز و قابل دفاعش به شكست خورده ترين تجربه مجموعه سازى رمضان امسال انجاميد.
(كارگردان ها و نويسندگان اين دو مجموعه متفاوتند اما با توجه به نقش عواملى ديگر- خصوصا تهيه كننده- در اين گونه مجموعه ها همچنان به شباهت فكرى و حسى دو مجموعه معتقدم و اتفاقا خواهيم ديد كه همين متفاوت بودن در اين دو بخش كليدى از مهم ترين عوامل تفاوت اين چنينى اين دو مجموعه هم هست.)
۲- مجموعه «شكرانه» از چه چيزى رنج مى بردكه تا اين حد كند و ملال آور و بى رمق است؟ پاسخ، چند چيز است كه بى شك مهمترينشان فيلمنامه مغشوش اثر است و چقدر تعجب آور است كه اين فيلمنامه حاصل طبع فيلمنامه نويسى حرفه اى و پرسابقه در عرصه سينماى ايران است. شايد بتوان توجيهى آورد مبنى بر عدم شناخت دكتر كريمى از مديوم تلويزيون و يا شايد هم اجراى بد فيلمنامه لحظاتى از آن را هدر داده است. به هر حال، آبشخور اين ضعف هر كجا كه باشد ما باتصاويرى روبه رو هستيم كه سعى مى كنند داستانى پرپيچ و خم و جنايى را با گرايشات اخلاقى تعريف كنند اما هيچ كدام كوچكترين توانى را براى ترغيب به پيگيرى داستان و حتى تكان هاى خفيف اخلاقى ندارند. آنچه مى ماند پاره اى شعارهاى اخلاقى است كه قرار است از طريق نمايش يك زندگى مادى محصور در كثافات اخلاقى به مخاطب القا شود و مجدداً به ما يادآورى كند كه اگر توان پولدارشدن نداريم اشكال در اين است كه پول چيز بدى است و اصلا در دنياى اين سريال ها خوشا به سعادت بى نصيبان!
۲- بازيگرى چون ساير عناصر فيلم در وضعيت مناسبى قرار ندارد. براى بسيارى سوال است كه چرا فرهاد قائميان كه واجد همه شرايط يك بازيگر خوب هست و نقش هاى قبلى اش هم گواه همين موضوع بوده بايد نقش يك تاجيكى را بازى كند كه درآن فشردگى زمانى به چنين نتيجه اى در بيان او منجر شود و يا مثلا اين كه چگونه مى توان حضور جعلى و پراداى پوريا پورسرخ را در نقش يك جوان مذهبى پذيرفت. نقشى كه نشان داد فرقى نمى كند كه پورسرخ عاشق وفاست يا عاشق خدا!
۳- علاوه بر بى رمقى دراماتيك اثر در پديدآوردن يك داستان پرتعليق از سوژه خود قضيه شكل گيرى رابطه عاطفى بين ناديا و حامد به قدرى غيرمنطقى و سهل انگارانه به تصوير كشيده شده كه آدم را به اين نتيجه مى رساند كه اساسا اين آقا اصول عاشقى را خوب ياد نگرفته، حال مى خواهد معشوقش مبدا كل باشد و يا دخترى تاجيكى. شخصيت پردازى ضعيف و فكر شده سريال (بلااستثنا) بلاى جانش شده. من كه فكر نمى كنم مردم اين زمانه ديگر حوصله و دل و دماغ و سليقه ديدن تيپ هاى خام از پيش قضاوت شده سريال هاى تلويزيونى را داشته باشند و مردم امروز بيش از هر چيز بى تاب تماشاى شخصيت هاى واقعى و از جنس خودشان در صفحه قاب كوچك هستند.
۴- ترانه پايانى سريال به حق جاى سپاس دارد. اين ترانه كه هر سه ضلع آن اعم از ترانه سرا، آهنگساز و خواننده كار خود را به خوبى انجام دادند قطعا خيلى زود راهش را از مجموعه اى كه به آن تعلق دارد جدا خواهد كرد.

 

************************************

 

 

-----------------------------------------------------------